TULUZAJ  ESPERANTISTAJ  FERVOJISTOJ

Tuluza urbo

 

 

 

Accueil
C'est quoi l'Esperanto ?
Tuluza urbo
Mes sites préférés
Galerie photo
SUDA KANALO

Zone de Texte: Photos

TULUZO : 


            Ĝi estas nomata " la ville rose " (vil roz ) , do la roza urbo . Ne la rozoj sed la violoj estas la apartaj floroj tie ĉi. La tegolaj tegmentoj kaj brikaj muroj koloras la tutan urbon roze.

           Inter Mediteraneo kaj Atlantiko, proksime de la montaro Pireneoj, Tuluzo estas la 4a urbo en Francio, ĉefurbo de la departemento Haute-Garonne (Supra Garono) kaj de la regiono Sudo-Pireneoj.

         Tuluzo enhavas abundajn kulturajn riĉaĵojn. De 2400 jaroj Tuluzo estis sinsekve kelta urbo, aliancano de Romo, ĉefurbo de la Vizigota reĝlando, posedaĵo de franca reĝo Kloviso, grafurbo kun la grafoj Raymond kaj la "Kapituloj" (konsilantaro). Nova religio disvastiĝis en la regiono, la Katarismo. La katolika eklezio en du krucmilitoj sange venkis ĝin kaj samtempe la okcitanan kulturon, kiu tiam estis brilega. Kiam Tuluzo riĉiĝis dank'al la mondkomerco de la pastelo, konstruiĝis la famaj rozkoloraj brikaj domoj. Dum la religiaj militoj, la Kapitulojn forpelis la Eklezio, kiu tiam regis la urbon kun multaj religiaj institutoj (monaĥejoj, seminarioj).

         En Tuluzo estas la plej malnova akademio de Floraj Ludoj kaj la dua universitato en Francio (pli ol 100 000 studentoj). La Suda Kanalo, kiu ligas Atlantikon al Mediteraneo, prosperigis la urbon.
        Tuluzo nun fariĝis la ĉefurbo de aero- kaj
astro-naŭtiko kaj famiĝis ankaŭ en aliaj fakoj (elektroniko, informadiko, ĥemio, esploro, ktp.)

         Aeronaŭtiko disvolviĝas . La elfaristo de la unua aeroplano , Clement ADER , devenas de apud TULUZO . En 1923 aviadiloj portas la poŝtaĵojn al Maroko kaj al Dakar . Poste en Sud Amerikanon . En 1969 flugas  unua-foje la supersona Concorde . La kompanio Aerospatiale laborigas 10 000 personojn kaj konstruas la aviadilojn Airbus.

           Tuluzo ĝemiliĝis kun multaj urboj : ATLANTA -(Usono) , BOLOJNO (Italio ) , ĈONKING (Ĉinio) , ELCHE (Hispanio ) , KIEV (Ukajno ) , kaj TEL-AVIV (Israelio ) .

                                                                                                                      

Kelkaj monumentoj

Kapitolo :

         La "kapitul" estris la urbon ; la fasodo (18 -a jarcento ) havas 128 m da longo . En la korto oni ekzekutis dukon , kiu ribelis kontraŭ la reĝo ,en 16"é . La kontruo estas la urbodomo ; la salono de la famuloj ricevas la geedziĝantojn . En la suda alo la teatro proponas koncertojn , operetojn , kaj ĉiu-oktobro internacian konkurson de klasika kantado . Malantaŭe , la "Donjon" estas la turisma oficejo . La konstruo de metroo difektis la apudan ĝardenon .

 

Basiliko ST-Sernin : 

          La plej bela kaj granda preĝejo romana en Francio . En la navo - longa  je 115 m - kunvenis pilgrimantoj.La flanka pordo montras sur la lintelo , la apostolojn kun kapoj renversitaj kaj sur la timpano , la ĉieliron de Kristo . Sub la absido , riĉa trezorejo entenas relikvon kaj juvelojn . La plej malnova parto estas la kvin kapeloj de la 11 a jarcento . Apude , staras muzeo gallo-romana .

 

Les Jacobins :

       Post vana diskuto kun la kataristoj en 1207 , dominiko iris al Tuluzo kaj fondis la almozpetantan ordenon . La preĝejo entenas la relikvon de St Thomas d'Aquin . En la klostro oni aŭdas koncertojn somere .

 

 

 

 

 

 

 

Haute-Garonne

     Estas unu el la ok departementoj de la sudfranca regiono Sudo-Pireneoj. La nomo povus esti tradukita esperanten kiel "supra Garono", ĉar la rivero Garonne naskiĝas en la montaro Pireneoj kaj trafluas la tutan departementon. Tiu departemento etendiĝas sur surfaco de 6 200 km² kaj havas loĝantaron de 1 100 000 homoj. Ĝi estas unu el la plej rapide kreskantaj departementoj de tuta Francio, ĉefe dank'al sia dinamisma ĉefurbo Toulouse.

     La suda parto de la departemento situas en la montaro Pireneoj, ofte superante 3000 metrojn de alteco, la centra kaj norda partoj konsistas el larĝaj valoj kaj montetoj.

    Bredado estas unu el la ĉefaj agrikulturaj aktivecoj, kune kun kultivado de cerealoj (tritiko, maizo). En la ĉefurbo Tuluzo koncentriĝas multaj modernaj industrioj (aeronaŭtiko, konstruado de Airbus aviadiloj, konstruado de satelitoj, multnombraj sciencaj laboratorioj,...). Tuluzo estas ankaŭ la dua plej granda universitata urbo en Francio kun pli ol 100 000 studentoj.

    Haute-Garonne estas riĉa departemento en kiu turismo ludas gravan rolon: Toulouse (Tuluzo) kun siaj monumentoj el la mezepoko (monaĥejoj, preĝejoj, baziliko romanika de St Sernin), kaj el la renesanco, multaj mezepokaj vilaĝoj kaj urbetoj, prahistoriaj grotoj, ban-urboj, ĉiuj vintraj aŭ someraj sportoj en la Pireneoj (skiado, ekskursado,...)

 

 

 

 

 

Katarismo:

   Katarismo estis mezepoka kristana herezo, kiu floris en suda Francio en la 12-a jarcento. Ĝia plej furora branĉo estis albigensismo.

   La adjektivo "katara" devenas el greka vorto, katharos, kiu signifas "pura". La Kataroj neniam uzis tiun nomon, sed tutsimple nomis sin mem la "bonaj homoj" aŭ "bonaj kristanoj" (okcitanlingve, bons òmes aŭ bons crestians, ĉar la plejparto el ili vivis en Langvedoko, kie oni parolis, kaj ankoraŭ parte parolas, tiun lingvon).

   Ili kredis en Jesuo estante Difilo. Ili havis geajn pastrojn. La virinoj estis konsiderataj egalaj al la viroj antaŭ Dio kaj povis esti pastrinoj, prediki, kaj pardoni pekojn de gekredantoj. La pastroj faris voton vivi laŭ     la  vero, manĝi nek viandon, nek ovojn, nek lakton, vivi ĉaste, nenion individue posedi.

   Ili rigardis la Roman eklezion nevera kristana eklezio. Inter alie ili ne akceptis la Papon, nek Virgulinon Maria kiel Dipatrinon. Ili kredis, ke Jesuo ne naskiĝis kiel homo, ke li estas nur spirito. Ili ne akceptis la ritojn de la Roma eklezio.

    Ili estis pacamantoj kaj rifuzis perforton. La Roma eklezio komencis brulmortigi ilin ekde la jaro 1022 kaj daŭrigis 300 jarojn brulmortigante milojn da Kataro, ĉar ili ne akceptis alian ol sian kredon vera.

 

 

 

 

 Okcitana lingvo

     Dum la 8-a jarcento aperas la unuaj tekstoj en la okcitana, kies radiko estis unu el la dialektoj de la vulgara latina. En la 11-a jarcento tiu lingvo estis parolata en la suda duono de la hodiaŭa Francio, la norda duono de la hodiaŭa katalunaj landoj, la okcidenta duono de la nuna norda Italio kaj, krom en la nordeto, ĉie en la niatempa franclingva Svislando.

     Poste pro manko de centra ŝtato aŭ konscio pri la kuneco, la regiono disfalis en plurajn dialektojn.

     La lingvon jarcentkomence ekskluzive uzitan, oni hodiaŭ apenaŭ plu aŭdas, kvankam duono de la loĝantaro komprenas kaj triono kapablas paroli ĝin. Ofte ĝi jam estis mortdirita vane, tamen la situacio ankoraŭ malfaciliĝas. Ankaŭ kadre de tutmonda vekiĝo pri tiaj problemoj, homoj ekkonsentas pri sia riĉa heredaĵo.

 

 

Accueil | C'est quoi l'Esperanto ? | Tuluza urbo | Mes sites préférés | Galerie photo | SUDA KANALO

La dernière mise à jour de ce site date du 11/09/07